Rozwód za porozumieniem stron, czyli rozwód bez orzekania o winie. Rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód bez orzekania o winie, czyli tzw. rozwód za porozumieniem stron staje się coraz częstszą formą rozwodu, na którą decydują się małżonkowie. Pozwala ona zaoszczędzić nie tylko czas, ale także jest mniej obciążająca emocjonalnie dla każdej ze stron co sprzyja utrzymaniu prawidłowych relacji pomiędzy (jeszcze) małżonkami, co ma niebagatelne znaczenie szczególnie, gdy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci. Oto co należy wiedzieć przygotowując się do sprawy o rozwód bez orzekania o winie.
Przesłanki i przyczyny orzeczenia rozwodu
Podstawą rozwiązania małżeństwa przez Sąd jest wystąpienie trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Przez pojęcie zupełnego rozkładu pożycia rozumie się ustanie wszelkich więzi konstytuujących związek małżeński, tj.:
- więzi emocjonalnej – małżonkowie nie darzą się już uczuciem,
- więzi fizycznej – doszło do zaniku pożycia fizycznego,
- więzi gospodarczej – małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.
Natomiast trwały rozkład pożycia małżeńskiego występuje wówczas, gdy stan ustania więzi małżeńskich występuje już na tyle długo, że brak jest widoków na powrót małżonków do wspólnego pożycia.
Wnosząc o rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód bez orzekania o winie należy pamiętać o tym, że sporządzając pozew należy dokładnie określić żądanie pozwu poprzez wskazanie przede wszystkim imion i nazwisk małżonków, daty i miejsca zawarcia małżeństwa oraz sposobu jego rozwiązania. Przykładowe brzmienie żądania powinno brzmieć w następujący sposób:
Wnoszę o rozwiązanie małżeństwa Anny Kowalskiej i Jana Kowalskiego zawartego
w Lubartowie w dniu 10 lipca 2005 roku przez rozwód bez orzekania o winie.
Kolejno w uzasadnieniu sporządzanego pozwu o rozwód należy wykazać nie tylko, że doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, ale także wskazać przyczynę rozpadu małżeństwa. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie najczęściej wskazywanymi przyczynami są: różnice charakterów, różnice światopoglądowe, odmienne zapatrywanie na przyszłość, odmienne podejście do zasadniczych kwestii życiowych i niemożność porozumienia się w tym zakresie.
Nadto, podkreślenia wymaga, iż aby doszło do rozwiązania małżeństwa bez orzekania o winie, małżonkowie muszą złożyć w tym zakresie zgodny wniosek. W przeciwnym wypadku Sąd zobligowany jest do tego, aby orzec czy, a jeśli tak to który z małżonków ponosi winę za rozkład małżeństwa.
Rozwód bez orzekania o winie a wspólne małoletnie dzieci
Jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, poza orzeczeniem rozwodu, Sąd zobligowany jest także orzec o kwestiach dotyczących dzieci. Stąd też obok żądania rozwiązania małżeństwa w petitum pozwu rozwodowego powinny znaleźć się żądania w zakresie orzeczenia o:
- władzy rodzicielskiej,
- miejscu pobytu dzieci,
- alimentach,
- kontaktach z dziećmi tego rodzica, z którym nie będą zamieszkiwać na stałe.
Wypracowanie wspólnego stanowiska w tym zakresie ma istotne znaczenie, nie tylko dla sprawności przeprowadzenia postępowania rozwodowego, ale przede wszystkim dla uniknięcia nieporozumień w tym zakresie, które negatywnie wpływają na dzieci. Praktyka zawodowa pokazuje, że najczęściej kością niezgody pozostaje kwestia wysokości alimentów oraz sposobu uregulowania kontaktów i bardzo często z tych właśnie powodów postępowanie rozwodowe pomimo zgodnego wniosku o zaniechanie rozstrzygania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego, trwa nawet kilka lat. Choć w przypadku zgodnego wniosku stron Sąd może zaniechać orzekania o utrzymywaniu kontaktu z dzieckiem doświadczenie pokazuje, że dobrze jest szczegółowo uregulować tę kwestię już w wyroku rozwodowym, bowiem wbrew pierwotnym założeniom już po upływie kilku/ kilkunastu miesięcy od rozwodu rodzice nie są w stanie porozumieć się w tej kwestii, co powoduje konieczność ponownego wystąpienia na drogę sądową.
Nader istotnym i wymagającym podkreślenia jest to, że w sytuacji, gdy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, poza ustaleniem, że doszło to trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego pomiędzy stronami, Sąd zobligowany jest ustalić, czy orzeczenie rozwodu nie będzie sprzeczne z dobrego małoletniego potomstwa, bowiem to właśnie dobro dziecka jest jedną z nadrzędnych zasad prawa rodzinnego i może stanowić negatywną przesłankę orzeczenia rozwodu. Z tego też względu, nawet w sytuacji, gdy małżonkowie porozumieli się co do wszystkich kwestii dotyczących dziecka i składają w tym zakresie zgodne stanowiska koniecznym jest przesłuchanie przynajmniej jednego świadka, który wskaże, że orzeczenie rozwodu nie wpłynie negatywnie na dziecko.
Rozwód bez orzekania o winie a podział majątku wspólnego
Zgodnie z art. 58 § 3 KRO istnieje możliwość dokonaniu podziału majątku wspólnego już na etapie sprawy o rozwód. Warunkiem bezwzględnym dokonania przez Sąd podziału majątku wspólnego w wyroku rozwodowym jest jednak to, że przeprowadzenie podziału majątku nie może powodować nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Oznacza to tym samym, że dla dokonania podziału majątku wspólnego koniecznym jest przedstawienie zgodnego stanowiska obu stron w tym zakresie, dlatego też uprzednio małżonkowie powinni dojść do porozumienia co do sposobu dokonania takiego podziału. Jeżeli bowiem powód wskaże sposób dokonania podziału majątku, który kolejno będzie negowany przez pozwanego, jego dokonanie będzie wymagało czasu a to bez wątpienia będzie stanowiło negatywną przesłankę do jego przeprowadzenia w toku postępowania rozwodowego.
Jakie dokumenty należy załączyć do pozwu o rozwód?
Podstawowym dokumentem jaki należy załączyć do pozwu rozwodowego jest odpis aktu małżeństwa, przy czym najlepiej, żeby odpis ten nie był pobrany wcześniej niż na 6 miesięcy przed złożeniem pozwu do Sądu. W sytuacji, gdy małżonkowie posiadają potomstwo koniecznym będzie także załączenie odpisu aktu urodzenia dziecka. Kwestia załączenia innych dokumentów, które mogą okazać się niezbędne dla sprawnego i korzystnego dla Klienta rozpoznania sprawy rozwodowej wynika już bezpośrednio z indywidualnego stanu faktycznego danej sprawy. Przykładowo, w sytuacji, gdy już na etapie przygotowywania pozwu rozwodowego wiemy, że nie jesteśmy w stanie porozumieć się z drugą stroną co do wysokości alimentów na dziecko i w tym zakresie będzie musiał orzekać Sąd zasadnym będzie załączenie dokumentów, z których będą wynikały ponoszone koszty związane z utrzymaniem małoletniego.
Do jakiego Sądu złożyć pozew? Czy pozew podlega opłacie?
Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o rozwód jest Sąd Okręgowy właściwy miejscowo dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, o ile przynajmniej jeden z małżonków nadal zamieszkuje w okręgu tegoż Sądu. Pozew o rozwód podlega opłacie sądowej w wysokości 600 złotych, którą należy uiścić wraz ze złożeniem pozwu do Sądu. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie znaczna części opłaty, bo aż 3/4 zostanie zwrócone powodowi po zakończeniu postępowania. Sąd zwraca bowiem powodowi połowę uiszczonej opłaty sądowej, natomiast druga połowa tej opłaty dzielona jest pomiędzy strony i tym samym pozwany zobowiązany jest zwrócić powodowi 150 złotych.
Więcej na temat właściwości Sądu, sposobu dokonania opłaty sądowej oraz sposobu wniesienia pozwu rozwodowego przeczytasz w poprzednim wpisie – Jak złożyć pozew o rozwód? Ile kosztuje złożenie pozwu rozwodowego?
Najczęściej zadawane pytania przez Klientów:
Ile trwa sprawa o rozwód za porozumieniem stron?
Jest to najczęściej pojawiające się pytanie, na które niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Szybkość rozpoznania sprawy zależy bowiem przede wszystkim od ilości spraw, które w danym momencie są rozpoznawane w danym Sądzie. Zazwyczaj pierwsza rozprawa wyznaczana jest około 6 miesięcy od złożenia pozwu. Jeżeli małżonkowie nie posiadają wspólnego potomstwa i przedstawiają zgodne stanowisko co do rozwiązania małżeństwa bez orzekania o winie zazwyczaj sprawa kończy się już na pierwszej rozprawie. W sytuacji, gdy małżonkowie posiadają małoletnie dzieci to jak długo potrwa postępowanie rozwodowe zależy już przede wszystkim o tego, czy ich stanowiska w zakresie kwestii związanych z małoletnimi są zgodne, czy też nie. Jeżeli stanowiska stron są zgodne, w takim przypadku sprawa również może zakończyć się już na pierwszej rozprawie. Jeżeli jednak pozostają kwestie, co do których małżonkowie nie są w stanie osiągnąć porozumienia i wypracować wspólnego stanowiska spowoduje to konieczność przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, które będzie stanowiło podstawę do dokonania rozstrzygnięcia przez Sąd. Wówczas może wymagać to przeprowadzenia nawet kilku rozpraw co spowoduje, że sprawa może potrwać nawet rok lub dłużej.
Czy podejmując decyzję o rozwodzie bez orzekania o winie możemy wspólnie złożyć pozew?
Obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości. Pomimo zgodnej woli rozwodu za porozumieniem stron koniecznym jest, aby pozew został złożony przez jednego z małżonków. Nie stoi to jednak na przeszkodzie, aby rozwieść się bez orzekania o winie. Odpis pozwu zostanie bowiem wysłany przez Sąd na adres zamieszkania pozwanego małżonka, który w zakreślonym przez Sąd terminie będzie mógł ustosunkować się do złożonego pozwu. W takiej sytuacji, jeżeli jego stanowisko nie uległo zmianie, sporządzając odpowiedź na pozew winien wskazać, że uznaje żądanie pozwu/ także wnosi o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód bez orzekania o winie.
Co w sytuacji, gdy po złożeniu pozwu o rozwód bez orzekania o winie zmienię zdanie i będę chciał/a ustalenia winy małżonka?
Złożenie pozwu o rozwód za porozumieniem stron, czyli bez orzekania o winie w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie dokonania późniejszej modyfikacji stanowiska, które może nastąpić na każdym etapie sprawy, aż do zamknięcia przewodu sądowego. Należy mieć jednak na uwadze to, że dokonanie modyfikacji stanowiska znacznie wpłynie na czas trwania postępowania, dlatego też dobrze jest przemyśleć tę kwestię przed złożeniem pozwu o rozwód.
Co w sytuacji, gdy po złożeniu pozwu o rozwód podejmiemy decyzję o próbie powrotu do siebie?
W sytuacji, gdy małżonkowie uznali, że chcą dać sobie jeszcze jedną szansę i spróbować odbudować małżeństwo, a pozew o rozwód został już złożony nic straconego, bowiem pozew o rozwód może zostać cofnięty. Zgodnie z art. 203 § 1 i 2 KPC pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy i wówczas nie wywołuje on żadnych skutków prawnych jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Jeżeli sprawa jest już na dalszym etapie, pozew może zostać cofnięty za zgodą pozwanego. W takiej sytuacji krótko mówiąc sprawa uznawana jest za niebyłą.
Co więcej, w sytuacji, gdy małżonkowie chcą podjąć próbę reaktywacji więzi małżeńskich, jednakże mają świadomość tego, że powidoki są znikome mogą złożyć zgodny wniosek o zawieszenie postępowania. Wówczas małżonkowie mają zakreślony przez Sąd czas na podjęcie próby ratowania małżeństwa. Jeżeli nie zakończy się to sukcesem, zawieszenie postępowania jest o tyle korzystniejszym rozwiązaniem, że już po upływie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia
o zawieszeniu postępowania mogą wnieść o jego podjęcie i sprawa o rozwód będzie dalej się toczyć. Natomiast w przypadku, gdy powód cofnie pozew, a próba ratowania małżeństwa się nie powiedzie konieczne będzie ponowne złożenie pozwu o rozwód i rozpoczynanie całego postępowania od samego początku co wiązać się będzie z dłuższym czasem oczekiwania na rozpoznanie spraw, aniżeli w przypadku zawieszenia postępowania.
Czy to, że nadal mieszkamy w jednym domu uniemożliwia wzięcie rozwodu?
Jeżeli małżonkowie pomimo ustania więzi małżeńskich i podjętej decyzji o rozwodzie nadal zamieszkują razem ze względów finansowych nie stanowi to przeszkody dla wystąpienia z pozwem o rozwód. Zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych wspólne zamieszkiwanie małżonków nie stanowi samo w sobie o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, a tym samym nie stanowi negatywnej przesłanki orzeczenia rozwodu. Jeżeli bowiem doszło do trwałego i zupełnego zerwania więzi fizycznej i duchowej pomiędzy małżonkami, a pozostały pewne elementy więzi gospodarczej polegające na ponoszeniu wspólnych rachunków
w związku z zajmowaniem jednego lokalu mieszkalnego, jednakże w pozostałym zakresie małżonkowie prowadzą osobne gospodarstwa domowe nie może to stanowić o braku zerwania więzi gospodarczej.
Przygotowujesz się do sprawy rozwodowej lub jesteś w trakcie postępowania rozwodowego i potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z adwokatem:
Kancelaria Adwokacka Adwokat Kinga Tomasiak
Ul. Lubelska 39a, 21-100 Lubartów
Tel. 790-203-122
Kancelaria@adwokat-tomasiak.pl