Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Choć otwarcie spadku następuje wraz z chwilą śmierci spadkodawcy, a nabycie spadku przez spadkobiercę z chwilą otwarcia spadku nie jest to tożsame z rzeczywistym formalnym objęciem masy spadkowej. Dla formalnego nabycia spadku oraz przejęcia własności składników spadku koniecznym jest podjęcie konkretnych kroków prawnych.
W jaki sposób można nabyć spadek?
Formalne nabycie spadku może nastąpić w dwojaki sposób – poprzez sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza lub poprzez przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku w Sądzie. Co jednak istotne, dla nabycia spadku przed notariuszem koniecznym jest, aby jednocześnie stawili się wszyscy spadkobiercy, stąd też skorzystanie z tej opcji, choć niewątpliwie szybszej, nie zawsze będzie możliwe.
W jakim czasie od śmierci spadkodawcy trzeba złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Postępowanie sądowe może zostać zainicjowane w każdym czasie. Ustawa nie przewiduje ograniczeń czasowych czy też przedawnienia nabycia spadku, dlatego też wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może być złożony zarówno kilka miesięcy, jak i kilka, kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat po śmierci spadkodawcy. Ustawodawca zakreślił jedynie termin początkowy możliwości stwierdzenia nabycia spadku lub poświadczenia dziedziczenia, który określony został na 6 miesięcy od dnia otwarcia spadku, jednocześnie wskazując, iż zastrzeżenie to nie obowiązuje w sytuacji, w której przed upływem tego terminu wszyscy znani spadkobiercy złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Ograniczenie to wynika z przysługującego spadkobiercom prawa do odrzucenia spadku na skorzystanie, z którego mają 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedzieli się o swoim powołaniu do spadku.
Co powinien zawierać wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Prawidłowo sporządzony wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien zawierać:
- Wskazanie miejscowości oraz daty sporządzenia pisma,
- Oznaczenie Sądu,
- Oznaczenie wnioskodawcy oraz uczestników postępowania,
- Określenie żądania wniosku,
- Uzasadnienie żądania wniosku,
- Podpis wnioskodawcy,
- Załączniki.
Właściwość Sądu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku
Rozpoznanie spraw o stwierdzenie nabycia spadku należy do właściwości Sądów Rejonowych. Sądem wyłącznie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku jest Sąd właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Jeżeli miejsca takiego nie da się oznaczyć wówczas właściwym jest Sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Jeżeli na tej podstawie również nie można ustalić właściwości sądowej wówczas właściwym jest Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy.
Kto jest uczestnikiem postępowania? W jaki sposób oznaczyć wnioskodawcę i uczestników postępowania?
We wniosku należy wskazać wnioskodawcę oraz uczestników postępowania. W tym celu należy wskazać imię i nazwisko, adres korespondencyjny, a w przypadku wnioskodawcy także PESEL.
Uczestnikami postępowania w sprawie o stwierdzenia nabycia spadku są wszystkie osoby, które są uprawnione do dziedziczenia po spadkodawcy. Nabycie spadku może nastąpić na podstawie testamentu, a jeżeli spadkodawca nie rozporządził swoim majątkiem na wypadek śmierci – z ustawy. Kolejność spadkobrania na podstawie ustawy została szczegółowo uregulowana w Kodeksie Cywilnym i możesz przeczytać o tym we wcześniejszym wpisie (kto ma prawo do spadku). Jeżeli spadkobranie ma nastąpić na podstawie testamentu uczestnikami postępowania poza spadkobiercą testamentowym (o ile nie jest on wnioskodawcą) będą także osoby, które, gdyby nie został sporządzony testament, dziedziczyłyby w drodze dziedziczenia ustawowego.
Petitum wniosku o stwierdzenie nabycia spadku
Głównym żądaniem wniosku jest wskazanie czego wnioskodawca się domaga, tj. stwierdzenie, że spadek po danym spadkodawcy dziedziczą określeni spadkobiercy. W żądaniu tym należy wskazać datę śmierci spadkodawcy, jego ostatnie miejsce zamieszkania oraz podstawę dziedziczenia. Dla przykładu petitum wniosku może wyglądać następująco:
Działając w imieniu własnym wnoszę o stwierdzenie, że spadek po Janie Kowalskim zmarłym w dniu 1 czerwca 2005 roku w Lubartowie, ostatnio stale zamieszkałym w Lubartowie, na podstawie ustawy dziedziczą synowie Adam Kowalski oraz Józef Kowalski w 1/2 części każdy z nich.
Uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku
W uzasadnieniu wniosku należy przedstawić Sądowi stan faktyczny sprawy. W tym celu powinno się dokonać rozwinięcia petitum wniosku poprzez wskazanie uprawnienia do dziedziczenia wskazanych osób. Ma to szczególnie istotne znaczenie w sytuacji, w której do spadkobrania dochodzą dalsi krewni, bowiem wówczas należy opisać Sądowi ich stopień pokrewieństwa ze spadkodawcą oraz wykazać, dlaczego uprawnieni do dziedziczenia w bliższej kolejności nie mogą dziedziczyć np. z uwagi na ich śmierć. Jeżeli do dziedziczenia dochodzi na podstawie testamentu należy wskazać przede wszystkim datę i formę sporządzenia testamentu.
Co należy załączyć do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?
Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy załączyć przede wszystkim akt zgonu spadkodawcy oraz akty stanu cywilnego wnioskodawcy i uczestników postępowania wykazujące pokrewieństwo ze zmarłym, a tym samym uprawnienie do dziedziczenia po nim. Ewentualne inne dokumenty, które należy załączyć do wniosku wynikają z okoliczności faktycznych wynikających z konkretnej sprawy- może być to np. testament w przypadku, gdy zmarły spisał swoją ostatnią wolę. Nadto, do wniosku każdorazowo należy załączyć potwierdzenie dokonania opłaty sądowej od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, która wynosi 100 złotych oraz potwierdzenie dokonania opłaty w wysokości 5 złotych tytułem wpisu do rejestru spadkowego. Do wniosku załączyć trzeba także odpisy wniosku oraz wszystkich załączanych dokumentów w ilości odpowiadającej liczbie uczestników postępowania.
Czy jest możliwość przeprowadzenia jednego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po kilku spadkobiercach?
Tak, jest to możliwe. Jeżeli jeden ze spadkobierców zmarł po dacie otwarcia spadku możliwe jest przeprowadzenie tzw. „piętrowego” postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. W takiej sytuacji warunkiem jest to, aby właściwość sądu spadku była tożsama dla każdego ze spadkodawców. Postępowanie takie jest możliwe np. w sytuacji, gdy dzieci chcą przeprowadzić postępowanie spadkowe po zmarłych rodzicach. Wówczas wniosek o stwierdzenie nabycia spadku winien zawierać dwa osobne żądania stwierdzenia nabycia spadku, najpierw po zmarłym w pierwszej kolejności spadkodawcy, a kolejno po osobie będącej spadkobiercą, która zmarła po dniu otwarcia spadku. Co istotne w takiej sytuacji opłatę sądową od wniosku oraz opłatę za wpis do rejestru spadkowego należy uiścić w ilości odpowiadającej ilości żądań wniosku.
Choć zarówno sporządzenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku jak i samo postępowanie może wydawać się proste nie zawsze takim jest, w szczególności, gdy dochodzi do spadkobrania przez dalszych krewnych, „piętrowego” spadkobrania lub spadkobrania na podstawie testamentu, w którym dokonano wydziedziczenia. W takiej sytuacji warto zasięgnąć pomocy adwokata, który nie tylko udzieli porady, ale może także przygotować wniosek czy też poprowadzić sprawę.
Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej? Skontaktuj się:
Kancelaria Adwokacka Adwokat Kinga Tomasiak
Ul. Lubelska 39a, 21-100 Lubartów
Tel. 790-203-122
email: kancelaria@adwokat-tomasiak.pl