Zmiana nazwiska po rozwodzie. Rozwiązanie związku małżeńskiego poprzez rozwód wprowadza wiele zmian w życiu byłych małżonków, jednakże nie każda z nich następuje na mocy orzeczenia sądowego. Jedną z takich zmian może być zmiana nazwiska, a dokładniej powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego.
Uprawnienie do powrotu do uprzednio noszonego nazwiska uregulowane zostało w art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.
Jak wynika bezpośrednio z treści przytoczonego przepisu uprawnienie do zmiany nazwiska po rozwodzie przysługuje każdemu z małżonków, który zmienił dotychczasowe nazwisko wskutek zawarcia związku małżeńskiego. Decyzja o powrocie do uprzednio noszonego nazwiska wolna jest od jakiegokolwiek przymusu. Na realizację tego uprawnienia nie może mieć wpływu orzeczenie sądu czy też decyzja innego organu. Co więcej to czy małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód z orzekaniem o winie za rozkład pożycia małżeńskiego czy też bez orzekania o winie nie ma to żadnego wpływu na decyzję o zmianie nazwiska.
W swojej praktyce zawodowej kilkukrotnie spotkałam się z zapytaniem o to czy można w jakiś sposób przymusić byłą żonę do powrotu do nazwiska panieńskiego, jak również o to czy koniecznym jest powrót do nazwiska panieńskiego w związku z żądaniami byłego męża. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że decyzja o powrocie do poprzednio noszonego nazwiska jest wolną i samodzielną decyzją każdego z małżonków i brak jest instrumentów prawnych pozwalających na jej wyegzekwowanie. Jeżeli zatem małżonek, który wstępując w związek małżeński przybrał nazwisko współmałżonka i po rozwiązaniu małżeństwa chce pozostać przy tymże nazwisku, brak jest narzędzi prawnych pozwalających na pozbawienie go tego prawa
i wyegzekwowanie powrotu do poprzednio noszonego nazwiska.
Przyznane przez ustawodawcę uprawnienie do zmiany nazwiska wynikające z art. 59 KRO ograniczone zostało zakresem czasowym pozwalającym na jego realizację. Rozwiedziony małżonek, który chce powrócić do uprzednio noszonego nazwiska może dokonać tego wyłącznie w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Termin ten jest terminem zawitym i nie podlega on ani skróceniu, ani przedłużeniu. Zmiana nazwiska następuje poprzez złożenie pisemnego oświadczenia przez wybranym kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem, którzy zgodnie z art. 90 ust. 3 i 4 Ustawy prawo o aktach stanu cywilnego zobowiązani są przesłać protokół kierownikowi urzędu stanu cywilnego właściwemu do sporządzenia aktu małżeństwa w celu dołączenia do aktu małżeństwa wzmianki dodatkowej o nazwisku rozwiedzionego małżonka.
Na marginesie wskazać należy, że uprawnienie wynikające z art. 59 KRO dotyczy powrotu do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa. Tym samym, jeżeli jest to drugi związek małżeński, a małżonek dokonał już zmiany swojego nazwiska rodowego w związku
z poprzednim małżeństwem i po jego rozwiązaniu nie dokonał zmiany nazwiska pozostając przy przybranym nazwisku poprzedniego małżonka, brak jest możliwości powrotu do nazwiska rodowego. Jak bowiem wynika bezpośrednio z treści tegoż przepisu uprawnienie zmiany nazwiska dotyczy wyłącznie powrotu do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa.
Czy upływ trzymiesięcznego terminu uniemożliwia zmianę nazwiska po rozwodzie? Absolutnie nie. Jeżeli bowiem były małżonek chce powrócić do uprzednio noszonego nazwiska po upływie tegoż terminu, bądź też np. chce powrócić do nazwiska rodowego, czego nie dokonał po rozwiązaniu pierwszego związku małżeńskiego, może dokonać zmiany nazwiska, jednakże już nie w wyżej wskazanym trybie, a na podstawie przepisów ustawy o zmianie imienia i nazwiska.
Aktualizacja:
- Od 8 października 2025 roku dłuższy termin na powrót do poprzedniego nazwiska po rozwodzie. Możesz dowiedzieć się więcej na ten temat z mojego innego wpisu na blogu – Dłuższy termin na powrót do poprzedniego nazwiska po rozwodzie.
Chcesz się rozwieźć lub jest w trakcie rozwodu i potrzebujesz pomocy adwokata? Skontaktuj się:
Kancelaria Adwokacka Adwokat Kinga Tomasiak
ul. Lubelska 39a, 21-100 Lubartów
tel. 790-203-122
kancelaria@adwokat-tomasiak.pl